Untitled 1

Dernekten ayrılma,Dernek Üyeliğinden İstifa

Dernekten ayrılma (çıkma, istifa) hakkı, üye olmama hakkı­
nın zorunlu bir sonuç ve yansımasıdır. Keza bu hakkın, üye olma
hakkı ile de yakın ilişkisi vardır. Bir derneğe serbestçe üye olabilen
bir kişinin dilediği zaman bu dernekten ayrılma hakkına da sahip
olması gerekir.Ebedi üyelik, dernek özgürlüğüne ters düşer.
Üyesi bulunduğu bir dernekten ayrılma hakkına sahip olmayan
üye, dolaylı bir şekilde zorunlu üyelik durumuna düşmüş olur. Oy­
sa yukarda görüldüğü üzere, hukuk sistemimiz, dernekler yönün­
den zorunlu üyeliği kabul etmemiştir.
Dernekten ayrılma hakkı, kişisel bir kamu hakkı olarak her
şeyden önce Anayasa 29/2’de devlete karşı korunmuştur. Adı geçen
maddeye göre, «Hiç kimse … dernekte üye kalmaya zorlanamaz»
Bu maddeden, üyenin dernekten ayrılma hakkının anayasal garantiye bağlandığı açıkça anlaşılmaktadır. Bu nedenle dernekten ayrılma hakkını kaldıran veya son derece zorlaştıran bir kanun. Anaya­saya aykırı olur.

Dernekten ayrılma hakkı, özel bir hak olarak derneğe karşı da
korunmuştur. Gerçekten DK. 16/2’ye göre, «Hiç kimse … dernekte
üye kalmaya zorlanamaz. Her üye istifa hakkına, sahiptir.» Keza
MK. 63’e göre de, «Her âza altı ay evvel istifa arzusunu bildirmek
şartiyle cemiyetten çıkmak hakkını haizdir».
Dernekten ayrılma hakkı, hukuki niteliği yönünden bozucu ye­
nilik doğuran haklardandır. Bu nedenle üye olma hakkının aksine
üyenin tek taraflı irade beyanıyla oluşup, sonuçlarını kendiliğinden
meydana getirir. Ayrılmanın tamamlanması için dernek yetkili or­
ganlarının bunu kabul etmesine gerek yoktur19
. Ayrılma hakkı, ye­
nilik doğuran bir hak olduğu için, şart ve süreye bağlı tutulamaz.
Dernekten ayrılma beyanının, dernek yetkili organına yönel­
mesi gerekir. Ayrılma beyanı, tüzükte öngörülmüşse, yazılı şekilde
olabilir. Yazılı şekil, dernek işlerinde istikrar ve gerektiğinde isbat
kolaylığı sağladığı için tavsiyeye şayandır. ‘Buna karşılık noter ve­
ya diğer resmî bir makam kanalıyla istifa, ayrılma özgürlüğünü
zorlaştırdığı için geçerli olmamalıdır193
.
Dernekler Kanunu, MK. 63’ün aksine olarak, ayrılma için bir
feshi ihbar süresi koymamıştır. iBu süre, MK. 63’e göre altı aydır.
Kanaatımızca, DK. 16/1, özel bir hüküm niteliğinde olduğundan,
MK 63’teki altı aylık süre değerini kaybetmiştir. Bu nedenle üye,
hiç bir süre ile bağlı olmaksızın ayrılma beyanı, dernek yetkili or­
ganına ulaştığı anda, dernekten ayrılmış sayılır.
Dernekten ayrılmayı önleyen ya da son derece zorlaştıran tü­
zük, sözleşme ve şartlar da kişilik haklarına ve dolayısile ahlâka
aykırı olduğundan, BıK. 20/1 ‘e göre batıldır20
. Keza ayrılmayı bir sü­
re ile sınırlayan, özellikle feshi ihbar süresini öngören tüzük hü­
kümleri, Dernekler Kanunu mad. 16 karşısında geçersizdir. Zira
böyle bir tüzük hükmü, ayrılma hakkını, Kanuna aykırı olarak sınırlamış olur

Bunun gibi, ayrılan üyenin ayrıldıktan sonra belirli
bir süre daha aidat ödemesini öngören bir tüzük hükmü, ayrılma
hakkını zorlaştıracağından, geçersiz sayılmalıdır.
Ayrıma hakkı, kamu hukuku niteliğindeki zorunlu kuruluşlar­
da mümkün değildir. Meselâ bir avukat, Barodan ayrılamaz. Ay­
rıldığı takdirde avukatlık mesleğini yürütemez.

DoÇ- Dr. Fikret EREN

Share.

About Author

Manisa Turgutlu dan dunyaya..:)) Bu site üyelik iptalleri hakkında size kısa yollar gosteren bir sitedır..

Leave A Reply

You might also likeclose
themekiller.com